2026 жылдың сәуір айында Астана жаһандық экологиялық диалогтың орталығына айналады. Сәуірдің 22-сі мен 24-і аралығында елордалық «Конгресс-орталықта» Өңірлік экологиялық саммит (ӨЭС 2026) өтеді. Бұл іс-шара әр тараптың шашыраңқы күш-жігерін аймақтық құтқару мен өркендеудің біртұтас механизміне айналдыратын тоғысу нүктесі ретінде ойластырылған.
Саммит жұмысы жеті бағыт бойынша жүргізіледі:
1. Экологиялық және табиғи тәуекелдерге бейімделу және экономикалық тұрақтылық
2. Азық-түлік қауіпсіздігі және аймақтың экожүйесі
3. Табиғи ресурстарды тұрақты басқару
4. Атмосфералық ауаның ластануымен күрес және қалдықтарды басқару
5. Экологиялық амбицияларға қол жеткізу механизмдері
6. Әділ және инклюзивті көшу
7. Экологиялық және цифрлық құзыреттіліктер
«Flood MAR» жобаларын дайындау және іске асыру жөніндегі Қазақстандық орталық командасы үшін мұндай маңызды іс-шараға қатысу — екі жылдық ұзақ та қауырт кәсіби жолдың шарықтау шегі болмақ. Осы уақыт ішінде біздің әріптестеріміз — профессор Жанай Сагин мен Асқарұлы Қалығұлов Абзал негізгі экологиялық алаңдардағы ірі аймақтық және халықаралық консультацияларға бірнеше рет қатысты.
Саммитті өткізу бастамасы халықаралық деңгейде теңдессіз қолдауға ие болды. Сонау 2023 жылдың желтоқсанында БҰҰ Бас Ассамблеясы экологиялық қатерлер алдында Орталық Азиядағы аймақтық ынтымақтастықты нығайтудың маңыздылығын атап өткен болатын.
2024 жыл ішінде бұл алаңның маңыздылығы ең жоғары деңгейде расталды: Әзербайжандағы Қарабах декларациясынан бастап, Астана мен Бішкектегі мемлекет басшыларының бірлескен мәлімдемелеріне дейін қолдау тапты.
2025 жылы Алматыда БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттары (ТДМ) жөніндегі өңірлік орталығының ашылуы барысында БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш тұрақты болашаққа қол жеткізудегі аймақтық бастамалардың негізгі рөлін тағы да атап өтті.
Біздің ұйым мүшелерінің Саммитке қатысуы іс-шараның терең символдық мәнге ие «Бір тамыр» (Общие корни) атты жалпы тұжырымдамасымен үндеседі. Тұтас аймақ тұрғындарына түсінікті «тамыр» сөзі тек ортақ тарихты ғана емес, сонымен бірге табиғатпен ажырамас байланысты да білдіреді. Бұл метафора — Орталық Азия халықтарының тағдыры қаншалықты тығыз өрілгенінің жарқын көрінісі. Ол біздің шекараларымыз ортақ өзендерді, ауаны немесе тарихты бөле алмайтынын еске салады.
Саммит қатысушылары мен диалог алаңдарының сарапшылары үшін үш бұлжымас қағида — біртұтас аймақ, ортақ сын-қатерлер және ұжымдық іс-қимылдар — болашақ ынтымақтастықтың бүкіл архитектурасы құрылатын «үш тірекке» айналады.
Қазіргі команда құрамы үшін ӨЭС 2026-ға қатысу — Орталық Азия аймағындағы практикалық сын-қатерлерді шешуге дайын екендігімізді көрсетудің бірегей мүмкіндігі.
